ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅಂಫಾನ್ ಚಂಡಮಾರುತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅವಾಂತರದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಇದೀಗ ಮುಂಬಯಿಗೆ 138 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಚಂಡಮಾರುತದ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. 'ನಿಸರ್ಗ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಚಂಡಮಾರುತ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರಿಯತ್ತ ತಿರುಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಫನಿ ಚಂಡಮಾರುತ ಸದ್ದು ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಗಜ, ತಿತಲಿ ಮುಂತಾದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಬಂದ ಅಂಫಾನ್, ನಿಸರ್ಗ ಚಂಡಮಾರುತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನತೆಯ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿವೆ.ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ 9 ಸೈಕ್ಲೋನ್ಗಳಿವು1. ಅಂಫಾನ್ ಚಂಡಮಾರುತ - 2020 2. ಕೈರ್ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಚಂಡಮಾರುತ - 20193. ವಾಯು ಚಂಡಮಾರುತ - 20194. ಫನಿ ಚಂಡಮಾರುತ - 20195. ಫೆಥಾಯಿ ಚಂಡಮಾರುತ - 20186. ಗಜ ಚಂಡಮಾರುತ - 20187. ತಿತ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತ - 20188. ಓಖಿ ಚಂಡಮಾರುತ - 20179. ವರ್ಧಾ ಚಂಡಮಾರುತ - 2016ಮುಂಬಯಿಗೆ ಮೇಲೆ 138 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಾವೊಂದು ಸೈಕ್ಲೋನ್ ವಕ್ರದೃಷ್ಟಿ ಬೀಳದಿರಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?ಚಂಡಮಾರುತವು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಯುಭಾರ ಕುಸಿತದಿಂದ ಗಾಳಿ ಜೋರಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವುದೇ ಚಂಡಮಾರುತ. ಸೈಕ್ಲೋನ್, ಹರಿಕೇನ್, ಟೈಫೂನ್ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ. ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಷ್ಟೇ.
ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ: ಹರಿಕೇನ್
ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ: ಟೈಫೂನ್
ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ: ಸೈಕ್ಲೋನ್
ಜಾಗತಿಕ ಪವನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘಟನೆ(ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಒ)ಯಡಿ ಬರುವ, ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವ 11 ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಷ್ಣವಲಯ ಚಂಡಮಾರುತ ಸಮಿತಿಯ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಒಪ್ಪುವ, ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ, ಬೇರೆಯದೇ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
ಹೆಸರು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಭಾಗದ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನಮತಗಣನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಮಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹವಾಮಾನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರ ಮಾಲೆಯ ಮೊದಲಾಕ್ಷರ 'ಎ'ಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರು ಬಹುತೇಕ 'ಎ'ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದು ಅಂತಿಮ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
60 ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳು ಯಾವ ದಿನ ಚಂಡಮಾರುತ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ಎನ್ನುವುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಯಾವ ಸಂತರ ಹೆಸರಿದೆಯೋ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
1940ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು 1953ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ. ಆಗ 'ಎ'ಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ 'ಡಬ್ಲ್ಯೂ'ವರೆಗೆ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕ್ಯು, ಯು, ಎಕ್ಸ್, ವೈ, ಝಡ್ ಆಲ್ಫಬೆಟ್ಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 60 ಮತ್ತು 70ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ಫಲವಾಗಿ 1978ರಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಪುರುಷರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
from India & World News in Kannada | VK Polls https://ift.tt/3cqIJcn
